محمد تقي جعفري

173

ترجمه و تفسير نهج البلاغه ( فارسي )

بعضى از روانشناسان چنين گفته‌اند كه : احتمال تطابق و هماهنگى يك زن و مرد با يكديگر همان مقدار است كه سيبى را دو نصف كنند ، يكى از دو نصف را به گوشه اى از يك جنگل بسيار بزرگ [ پر از كوه‌ها و درختان و رودخانه‌ها ] بيندازند و نصف ديگر را به گوشه اى بسيار دور از آن گوشه ، آن گاه بادى بوزد و اين دو نصف سيب را بهمديگر بچسباند 21 - رقابت و تضادّ انسان با خويشتن با انواعى گوناگون ، با اين كه مىداند كه اين رقابت و تضادّ بدانجهت كه سازنده نيست به ضرر و گاهى نابودى خود مىانجامد . 22 - منتفى شدن احساس وحدت عالى در حيات و در شخصيّت . گويى : تكامل آدمى خصومت شديدى با احساس و گرايش به وحدت حيات و وحدت شخصيّت دارد كه هر چه زمان پيش مىرود ، اين خصومت شديدتر مىگردد بدون دريافت و تحقّق بخشيدن به اين وحدت كه واقعا مىتواند هويّت و مختصّات حيات و شخصيّت آدمى را تفسير و توجيه نمايد ، ما انسانها جز دركها و تعقّلها و اراده‌ها و عواطف گسيخته اى چيزى نخواهيم داشت . بعبارت روشنتر هر يك از حيات و شخصيّت آدمى يك حقيقت است ، و در عين حال كه هر يك از آن دو داراى ابعاد بسيار متنوّعى است و بايستى هر يك از آن ابعاد بطور كامل از نظر شناخت و اشباع مقتضياتش مورد توجّه و تكاپو قرار بگيرد ، بايستى آن حالت وحدت كه حيات و شخصيّت انسان را مشرف به خود مىسازد و از متلاشى شدن باز مىدارد [ آن متلاشى شدن كه هر يكى از اجزاء معناى پيوستگى بكلّ را از دست مىدهد ] بشناسد و آن را هر چه كاملتر بوجود بياورد . از بين رفتن وحدت حيات و وحدت شخصيّت ، از يك جهت تفاوتى با عدم درك آن ندارد ، زيرا اگر وحدت حيات و وحدت شخصيّت درك نشوند ، هم قطعات گسيخته حيات قابل تفسير و توجيه منطقى نخواهد بود و هم قطعات گسيخته شخصيّت او . به همين جهت است كه پيشتازان تكامل روحى مىگويند :